تعاریف مربوط به مرخصی استحقاقی و قانون مرخصی در وزارت کار
ماده ۶۴ – مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و با احتساب چهار روز جمعه، جمعا یک ماه است. بنابراین کارگر یا کارمند در صورت اشتغال به کار، سالانه نهایتا ۲۶ روز از روزهای کاری را میتواند مرخصی بگیرد. توجه داشته باشید که سایر روزهای تعطیل جزو ایام مرخصی محسوب نخواهد شد.
برای کار کمتر از یک سال، مرخصی مزبور به نسبت مدت کار انجام یافته محاسبه میشود.
مرخصی استحقاقی از نظر بازه زمانی: مرخصی روزانه و مرخصی ساعتی. طبق ماده ۷۰، مرخصی کمتر از یک روز کار جزو مرخصی ساعتی استحقاقی منظور میشود.
طبق مفروضات ماده ۶۶، کارگر نمیتواند بیش از ۹ روز از مرخصی سالانه را ذخیره کند؛ مگر اینکه:
قرارداد سالیانه باشد و در سال بعد ادامه داشته باشد. در صورتی که قرارداد یکسال یا کمتر از یکسال باشد، بحث ذخیره کردن مصداق ندارد و باید مطابق ماده ۷۱ رفتار کرد.
مبنای ریالی محاسبه:
ایام مرخصی استحقاقی سالانه کارگران به منزله روزهای کار آنان بوده و باید بر اساس حق السعی کارگر محاسبه و پرداخت گردد.
مرخصی استعلاجی چیست؟ پرداخت غرامت مرخصی استعلاجی بر عهده چه کسی است؟
مرخصی استعلاجی یعنی درخواست عدم حضور موقت در محل کار به دلیل بیماری و ناتوانی جسمی یا ذهنی از سوی مشمولان قانون کار، که به دلیل حوادث ناشی از کار، غیر ناشی از کار یا بیماری های حرفهای ایجاد شده باشد (جراحی زیبایی مشمول غرامت نیست).
روال مرخصی استعلاجی:
- ابتلا به بیماری و ناتوانی جسمی یا ذهنی
- مراجعه به پزشک
- انجام آزمایشات یا تشخیص مستقیم پزشک (جمع آوری مدارک و مستندات پزشکی و گواهی استراحت)
- اطلاع رسانی غیرحضوری به کارفرما از طریق ارسال تصویر گواهی استراحت پزشکی
- بستری در منزل یا مراکز درمانی و طی مراحل درمان
- اتمام بیماری و بازگشت به محل کار
- مراجعه به سایت eservices.tamin.ir
ارائه درخواست غرامت ایام بیماری و آپلود مدارک:
- گواهی استراحت پزشکی بیمهشده با مهر و امضاء پزشک معالج در قالب نسخه الکترونیک
- مدارک و مستندات پزشکی مرتبط
- گواهی کارفرما مبنی بر این که در تاریخ اعلام بیماری، بیمه شده مشغول به کار (یا در مرخصی استحقاقی) بوده، در مدت بیماری مشغول به کار نبوده و حقوق دریافت نکرده است.
بررسی پرونده توسط تامین اجتماعی و پرداخت غرامت ایام بیماری
- محاسبه و پرداخت غرامت مدت زمان استفاده از مرخصی استعلاجی بر عهده تامین اجتماعی است.
شروط پرداخت غرامت ایام بیماری:
- در ایام بیماری مشغول به کار نباشید.
- رابطه کارگری و کارفرمایی قبل از شروع بیماری وجود داشته باشد.
- مدت استراحت به تأیید پزشک برسد.
- بیمهشده بر اثر حادثه ناشی یا غیر ناشی از کار یا بیماری حرفهای تحت درمان قرار گرفته باشد.
شرایط مرخصی بارداری و نحوه محاسبه؟
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مهر ۱۴۰۰) – ماده ۱۷
الف) مدت مرخصی زایمان با پرداخت تمام حقوق و فوق العاده های مرتبط به نه ماه تمام افزایش مییابد.
ب) در صورت درخواست مادر، تا دو ماه از این مرخصی در ماههای پایانی بارداری قابل استفاده است.
ث) مرخصی زایمان برای تولد دوقلو یا بیشتر، دوازده ماه است.
در مواردی که زایمان موجب اخلال در بخش خصوصی گردد، پس از تایید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، هزینه تحمیل شده توسط دولت جبران خواهد شد.
ماده ۷۶ قانون کار:
تبصره ۱ – پس از پایان مرخصی زایمان، کارگر زن به کار سابق خود بازمیگردد و این مدت با تأیید سازمان تأمین اجتماعی جزء سوابق خدمت او محسوب میگردد.
شروط استفاده از مرخصی زایمان – ماده ۶۷ تامین اجتماعی:
بیمهشده زن یا همسر بیمهشده مرد، در صورتی که ظرف یکسال قبل از زایمان سابقه پرداخت شصت روز حق بیمه داشته باشد، میتواند به شرط عدم اشتغال به کار از کمک بارداری استفاده کند.
سایر شروط:
هنگام مرخصی، مشغول به کار نباشد و دستمزدی دریافت نکند.
در زمان تقاضای مرخصی، مشغول به کار یا در مرخصی استحقاقی باشد.
محدودیتی در تعداد دفعات استفاده از مرخصی زایمان وجود ندارد و برای هر زایمان در صورت احراز شرایط قابل پرداخت است.
مبلغ حقوق ایام بارداری – ماده ۷۶ قانون کار:
حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تأمین اجتماعی پرداخت میشود.
ماده ۶۷ قانون کار:
کمک بارداری دو سوم آخرین مزد یا حقوق بیمهشده طبق ماده ۶۳ است، که حداکثر برای مدت دوازده هفته (جمعاً قبل و بعد از زایمان) بدون کسر سه روز اول پرداخت میشود.
مبلغ این غرامت، دو سوم میانگین ۹۰ روز ایام اشتغال قبل از مرخصی زایمان است. عیدی، سنوات و بازخرید مرخصی بر عهده کارفرماست.
ماده ۷۷ قانون کار:
در مواردی که به تشخیص پزشک تأمین اجتماعی، نوع کار برای کارگر باردار خطرناک یا سخت تشخیص داده شود، کارفرما موظف است تا پایان دوره بارداری بدون کسر حقالسعی، کار مناسبتر و سبکتری به او ارجاع دهد.
ماده ۷۸ قانون کار:
در کارگاههایی که دارای کارگر زن هستند، کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک، پس از هر سه ساعت، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزء ساعات کار آنان محسوب میشود. همچنین کارفرما موظف است متناسب با تعداد کودکان و با توجه به گروه سنی آنها، مراکز نگهداری کودکان (از جمله شیرخوارگاه و مهدکودک) را ایجاد نماید.